Vaak wordt suiker in het nieuws omschreven als de oorzaak van de vele gezondheidsproblemen die onze generatie kent. Kloppen deze beschuldigingen of valt het allemaal wel mee hoe slecht suiker voor ons is?

Wat is suiker?

De ene suiker is de andere niet. Oftewel er zijn verschillende soorten suikers. Allereerst zijn ze te verdelen in de volgende 3 groepen:

  1. Monosachariden (suikers met één molecuul)
  2. Disachariden (twee monosachariden aan elkaar)
  3. Polysachariden (10 of meer monosachariden)

Wanneer we het hebben over suiker, dan bedoelen we vaak tafelsuiker. Dit is een disacharide, genaamd sacharose of sucrose. Tafelsuiker bestaat uit de monosachariden glucose en fructose. Tafelsuiker is ook hetgeen wat je vindt in ontzettend veel verpakte producten (meer dan 80%).

Hoe wordt suiker verwerkt?

Het verwerken van je eten begint al bij het kauwen. Je maakt kleinere stukjes van het eten en slikt het door. De sacharose komt vervolgens in je maag en in je dunne darm wordt het gesplitst tussen glucose en fructose.

Beide komen in de bloedstroom terecht en komen zo bij de lever. Zodra het in de lever aankomt wordt de glucose efficiënt verwerkt. Het wordt meteen gebruikt voor energie, of het wordt opgeslagen als glycogeen.

Fructose wordt iets anders verwerkt. Het wordt vaak vergeleken met alcohol. Net zoals ethanol heeft je lichaam fructose niet nodig en wordt dus behandeld als een vreemde stof. Bijna 100% van de fructose wordt verwerkt in de lever, bij glucose is dit slechts 20suiker-verwerkt%.

Fructose komt de lever binnen en wordt gemetaboliseerd tot pyruvaat. Het gaat vervolgens de mitochondria binnen waar het deze cellen als het ware overbelast. Het pyruvaat produceert citraat, wat wordt omgezet tot VLDL (vetachtige stof bestaand uit 95% triacylglycerolen en 5% lipoproteïnen). Dit leidt tot een verhoogd risico op hartaandoeningen en viscerale vetophoping.

Ook verlaat het de cel als vrije vetzuren, die leiden tot spierinsulineresistentie. Maar niet al het vet kan uit de cel komen en hoopt zich dus op. Hierdoor krijg je NAFLD, wat in het Nederlands staat voor niet-alcoholische leververvetting.

Dit is echter nog niet alles, er is namelijk nog iets wat er voor zorgt dat fructose zoveel vet genereert. Fructose vormt iets dat xylulose-5-fosfaat wordt genoemd, dit stimuleert verder de denovo lipogenese enzymen. Deze leiden tot nog meer vetproductie.

Wanneer fructose wordt omgezet naar fructose-1-fosfaat produceert het urinezuur. Dit verhoogt je bloeddruk en nu krijg je ook nog eens hypertensie.

Suiker in fruit

Waarschijnlijk heb je wel eens gehoord dat er in fruit ook veel suiker zit. Betekent dit dan dat fruit ook slecht voor je is? Niet helemaal. Wat namelijk belangrijk is om te weten is dat de vezels in fruit voorkomen dat het suiker in fruit een probleem wordt. Vezels verminderen de snelheid van darmabsorptie, wat betekent dat de lever de geregelde stroom van suiker makkelijk aan kan. Ook helpen de vezels je een voller gevoel te geven.

Loading...

Suiker in het brein

Als je denkt aan koekjes, chocolade of andere zoete lekkernijen begint bij veel mensen hun mond al te wateren. Wat zorgt ervoor dat we zo van al dat zoete eten houden? Dit heeft te maken met het effect van suiker op ons brein.

brein-suiker

Als je een hap neemt van iets zoets worden de receptoren voor zoete smaak in je tong geactiveerd. Deze receptoren sturen een seintje naar verschillende delen in jouw brein, waaronder de hersenschors. Hiervandaan wordt het beloningssysteem in je hersenen geactiveerd. Je beloningssysteem bestaat uit meerdere elektrische paden tussen verschillende plekken in je hersenen. Het is een gecompliceerd netwerk, maar kort gezegd geeft het antwoord op de vraag: “moet ik dit nog een keer doen?”. Je kan zelf wel invullen wat het antwoord hier op is bij het eten van een koekje.

Niet alleen eten activeert het beloningssysteem, seks en drugs zijn voorbeelden die dit ook doen. Wanneer het beloningssysteem teveel wordt geactiveerd krijg je echter last van een hogere suikertolerantie, controleverlies en cravings.

De belangrijkste stof in je beloningssysteem is dopamine, dit is een neurotransmitter. In je hersenen zitten veel dopamine receptoren, maar ze zijn niet allemaal gelijk verdeeld. Sommige plekken bevatten veel receptoren, deze hotspots maken deel uit van ons beloningssysteem. Drugs zoals nicotine, heroïne en alcohol zorgen ervoor dat dopamine in de war raakt, wat ertoe lijdt dat sommige mensen dat gevoel van beloning continu blijven zoeken. Dit maakt het dus ook verslavend.

Suiker zorgt er ook voor dat dopamine wordt aangemaakt. Uiteraard wel in mindere mate dan drugs. Bij zowel een gezonde maaltijd als een maaltijd vol suiker zal je dopamine omhoog gaan. Het verschil is alleen dat bij een gezonde maaltijd de dopamine weer afneemt als je het te vaak of er te veel van eet. Bij suiker is dit niet zo. Veel suiker eten zal dus continu als een beloning voelen. Om deze reden kan je suiker dus vergelijken met drugs.

Nooit meer suiker?

De bovenstaande informatie over suiker is niet bepaald positief. Vooral fructose is iets wat we beter kunnen laten staan. Maar dit betekent niet dat we nooit suiker kunnen eten.

Het probleem zit in het feit dat we onbewust veel te veel eten. Zoals eerder gezegd wordt aan veel verpakt eten suiker toegevoegd. Vooral de suikers in vloeibare vorm is een groot gevaar. Je drinkt makkelijk een paar honderd calorieën aan suiker weg, zonder je daarna vol te voelen. Door alle toegevoegde suikers krijgen veel mensen dagelijks veel te veel suikers binnen.

Het gevaar van suiker zit in de dosis. Suiker zelf is niet per se heel slecht, maar wanneer je teveel consumeert wel. Daarom is het verstandig om al dat lekkere eten net zoals je hersenen te behandelen: als een beloning. Een taartje af en toe kan best, zolang je het maar bij af en toe laat.

Conclusie

Suiker is een breed begrip voor veel soorten koolhydraten. De ene suiker is slechter dan de andere en vooral fructose kan je beter laten staan. Suiker werkt verslavend op het brein en is één van de oorzaken van vele gezondheidsproblemen die we tegenwoordig zien. Het is niet nodig om suiker compleet uit je leven te verbannen, maar voor veel mensen moet de inname van suiker drastisch verlaagd worden.

Loading...
Shaped Fitness