Dat sporten goed voor je is wist je hopelijk al. Alleen als je ik zou vragen waarom je sport, dan geef je waarschijnlijk het verkeerde antwoord. De reden dat je sport is namelijk niet alleen om af te vallen, spieren op te bouwen, fitter te worden, enzovoort. De reden dat je sport is om je mentaal beter te voelen. Nu denk je misschien: “wat een onzin, ik sport toch echt om af te vallen”. Maar ook dat doe je om je uiteindelijk mentaal beter te voelen (mocht je hier meer over willen weten, lees dan eens dit boek). Gelukkig helpt sporten vrijwel meteen om je beter te voelen, door het positieve effect op het brein.

Waarom voelen we ons goed na het sporten?

Wat is de reden dat we na een lange zware dag onszelf toch kunnen overtuigen om nog te gaan sporten, terwijl we ons eigenlijk moe voelen? Dat komt omdat we weten dat we ons na het sporten goed zullen voelen. Simpel gezegd komt dit door veranderingen in de biochemie van het brein. Ons brein ervaart sporten als stress, als reactie daarop laat het stoffen vrij die je daar tegen beschermen.

Het brein bestaat uit biljoenen zenuwcellen genaamd neuronen. Deze dragen chemische signalen over naar elkaar wat ervoor zorgt hoe jij alles interpreteert. Deze chemische signalen zijn neurotransmitters en zijn verantwoordelijk voor hoe jij je voelt, denkt en gedraagt. Er zijn zo’n 100 neurotransmitters met allemaal hun eigen functie. Een aantal daarvan komen vrij tijdens het sporten.

Wat doet ons brein?

Veel mensen denken dat we een brein hebben om te denken, maar veel neurowetenschappers zijn het hier niet mee eens. Zij denken dat we alleen een brein hebben voor complexe bewegingen. Om dit te onderbouwen wordt vaak de koala als voorbeeld gebruikt. De koala heeft zijn spijsvertering aangepast zodat het alle energie dat het nodig heeft te kunnen halen uit eucalyptus bladeren. De koala hoeft nauwelijks te bewegen, aangezien het gewoon in de boom zit en eet. Eerder in de evolutie had de koala echter een veel groter brein. Maar omdat het minder hoefde te bewegen om te overleven is het brein gekrompen.

Wat onderzoek laat zien is dat er een sterke connectie is tussen beweging en het brein. Je hebt een groot brein nodig om complexe bewegingen te maken en het uitvoeren van deze bewegingen verbetert het brein aanzienlijk. De reden dat sporten zo goed is voor het brein is omdat beweging in je hersenen signaleert dat er iets belangrijks gebeurt. Wanneer we vroeger aan het bewegen waren, was dit nodig om te overleven. Tijdens het bewegen moest je ook veel dingen onthouden (waar is voedsel, hoe beweeg ik als ik word gevallen, enzovoort). Als je stil zit betekent het voor je brein dat het tijd is om te rusten. Zit je tegenwoordig de hele dag niks te doen? Dan geef je je brein geen reden om te leren en zal hij alleen maar kleiner worden.

Wat gebeurt er in het brein tijdens sport?

Dopamine

De eerste neurotransmitter die vrij komt bij het sporten is dopamine, welke verantwoordelijk is voor je motivatie. Dopamine zoekt naar een beloning om je gemotiveerd te houden. Als je iets doet waar je een beloning bij krijgt komt er dopamine vrij. Heb je weinig motivatie? Dan is je dopamineniveau waarschijnlijk laag. Dit is duidelijk te zien in een onderzoek waarbij ze de dopaminereceptoren in een rat uit zetten. De rat werd zo lui dat het ervoor koos om uit te hongeren en niet te gaan eten, puur omdat de rat geen motivatie had. dna-brein

Serotonine

Een andere neurotransmitter die vrij komt tijdens het sporten is serotonine. Deze neurotransmitter zorgt ervoor dat het brein onder controle blijft. Als je je bijvoorbeeld angstig of gestrest voel, is de kans groot dat je serotonine niveau te laag is. Veel antidepressiva pillen zijn daarom ook gericht op het verhogen van je serotonine.

Endorfine

De endorfines die vrijkomen tijdens het sporten verminderen de perceptie van pijn. Hierdoor zorgen ze voor een gevoel van welzijn en geluk. Sporters weten dit heel goed, het gevoel van euforie na het sporten (zoals de runners high) is een gevolg van endorfine.

Noradrenaline

Tijdens het sporten komt er meer noradrenaline vrij, wat zorgt voor meer focus. Heb je meer noradrenaline dan wordt je scherper en heb je meer focus, heb je weinig noradrenaline dan is het lastig om te concentreren.

BDNF

Sporten zorgt er niet alleen voor dat je je beter voelt, het verbetert ook het geheugen en andere functies in het brein. Dit komt door de neurotrofine BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor). BDNF is vooral te vinden in het deel in je brein wat verantwoordelijk is voor leren en het geheugen (de hippocampus en de prefrontale cortex). Het helpt bij het beschermen en groeien van neuronen en bij de transmissie tussen hersencellen. Dit zorgt er dus voor dat je beter kan leren en een beter geheugen krijgt.

Stress

Stress ervaar je als er een gevaarlijke situatie is. Je cortisol schiet omhoog en je vecht of vlucht. Als het daarna weer veilig is gaat je cortisol weer omlaag. Nou ja, zo ging het vroeger. Tegenwoordig word stress door andere dingen geactiveerd. Het probleem is dat veel mensen wel stress ervaren, maar niet ervaren dat het daarna weer veilig is. Dit betekent dat cortisol hoog blijft. Veel mensen weten dat stress een slechte invloed heeft op afvallen, maar ook op het brein heeft het een slechte invloed. Op hersenbeelden is te zien dat bij mensen met veel cortisol het hersenweefsel sneller achteruit gaat. Als cortisol omhoog gaat, worden elektrische signalen in de hippocampus slechter. Dit kan je voorkomen door ’s ochtends te sporten en zo je cortisol omlaag te brengen en te houden.

Arnold Schwarzenegger

Wanneer je denkt aan Arnold Schwarzenegger associeer je hem misschien niet meteen met intelligentie. Maar ongeacht hoeveel aandacht je krijgt door je gespierde lichaam, je hebt nog steeds enorm veel motivatie, focus en leervermogen nodig om een bodybuilder, acteur, investeerder, politicus en zakenman te zijn. Leuk weetje: het was niet Arnolds fysiek dat hem zo rijk maakte, hij werd miljonair door onroerend goed nog voor hij begon met acteren. Er is een grote kans dat Arnold fitness kan bedanken voor zijn grote hoeveelheid focus en motivatie.

Voordelen lange termijn

Niet alleen op korte termijn heeft sporten voordelen. Ook op lange termijn zal je inzet worden beloond. Misschien wel het grootste voordeel van sporten is hoe het je brein beschermt. Je kan het brein eigenlijk zien als elke andere spier. Hoe meer je sport, hoe groter en sterker je hippocampus en prefrontale cortex worden. Waarom is dit belangrijk? De hippocampus en de prefrontale cortex zijn de twee gebieden die het meest vatbaar zijn voor neurodegeneratieve aandoeningen zoals dementie en Alzheimer en het algemene achteruitgaan van de hersenen door veroudering. Met een leven waarin je genoeg sport zal je deze aandoeningen niet genezen, maar je kan ze wel aanzienlijk uitstellen.

Hoe vaak moet je sporten voor deze effecten?

Hoe vaak je precies moet sporten is nog niet helemaal bekend. Wel is het goed om een aerobische sport te doen, waarbij je hartslag zo’n 80% van je maximale hartslag is. Doe dit zo’n 4 keer per week voor een half uurtje en je zal ongetwijfeld een positief effect ervaren.

Conclusie

Sporten heeft ontzettend veel voordelen op ons brein. Door te sporten worden we gelukkiger, slimmer en beschermen we ons brein tegen aandoeningen. Wil je meer weten over de effecten van sporten op het brein? Lees dan het bekendste boek hierover genaamd “Spark“.

Loading...
Shaped Fitness